Ánh sáng nhân tạo hắt lên trời rồi tán xạ trong khí quyển, tạo ra một nền sáng phủ đều. Nền đó không làm các ngôi sao mờ đi; nó làm nền trời sáng lên, và độ tương phản là thứ quyết định bạn thấy gì.
Thang Bortle, đọc thế nào
Thang Bortle chia trời làm chín bậc. Bậc 1 là trời sa mạc không dấu vết con người, nơi dải Ngân Hà đổ bóng thật sự. Bậc 9 là trung tâm đô thị lớn, nơi chỉ còn Mặt Trăng, vài hành tinh và chừng chục ngôi sao sáng nhất.
Trung tâm Hà Nội hay TP.HCM nằm quanh bậc 8–9. Ngoại thành chừng bậc 6–7. Muốn xuống bậc 4 trở đi — mức bắt đầu thấy Ngân Hà rõ — thường phải đi xa 60–100 km khỏi rìa đô thị, và quan trọng là đi về phía không có thành phố lớn nào ở cuối tầm nhìn.
Chọn điểm quan sát
Ba tiêu chí, theo thứ tự quan trọng: hướng nhìn không có quầng sáng đô thị, độ cao đủ để thoát lớp mù thấp, và đường về an toàn lúc 3 giờ sáng. Tiêu chí thứ ba bị xem nhẹ nhiều nhất và là tiêu chí duy nhất từng gây tai nạn.
Đèn đường có chụp che hắt lên trời và ánh sáng ấm dưới 3000K giảm ô nhiễm đáng kể mà không giảm độ an toàn. Đây là một trong số ít vấn đề môi trường có thể đảo ngược gần như tức thì: tắt đèn đi thì đêm đó trời tối trở lại.
Bình luận