Bức xạ nền vi sóng vũ trụ (tiếng Anh: cosmic microwave background) — Ánh sáng còn sót lại từ khi vũ trụ mới 380.000 năm tuổi, nay đã nguội xuống 2,725 K và trải khắp bầu trời.

Giải thích

Trước mốc đó, vũ trụ đặc và nóng đến mức ánh sáng không đi thẳng được. Khi nhiệt độ tụt xuống chừng 3.000 K, electron kết hợp với hạt nhân, vũ trụ trở nên trong suốt, và ánh sáng lúc ấy được thả tự do — nó vẫn đang bay tới nay.

Penzias và Wilson tình cờ tìm ra nó năm 1964 khi cố khử một tiếng ồn dai dẳng trong ăng-ten. Bản đồ chi tiết của nó chứa những gợn nhỏ cỡ một phần trăm nghìn, và chính từ những gợn ấy mọi thiên hà đã lớn lên.