Giơ ngón tay lên trước mặt rồi nhắm luân phiên từng mắt: ngón tay nhảy qua lại so với nền phía sau. Càng đưa ngón tay ra xa, cú nhảy càng nhỏ. Đó là toàn bộ nguyên lý.

Vì sao mất lâu đến vậy

Copernicus đã dự đoán hiện tượng này từ thế kỷ 16 như một hệ quả bắt buộc nếu Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Nhưng không ai đo được, và điều đó từng được dùng làm lý lẽ chống lại mô hình nhật tâm.

Lý do thật là các ngôi sao ở xa hơn mọi hình dung thời đó. Góc thị sai của ngôi sao gần nhất chưa tới một giây cung — bằng bề rộng một đồng xu nhìn từ cách bốn kilomet.

1838

Friedrich Bessel chọn ngôi sao 61 Cygni, không phải vì nó sáng mà vì nó dịch chuyển nhanh trên nền trời — dấu hiệu của một ngôi sao ở gần. Sau nhiều tháng đo đạc, ông công bố góc thị sai 0,314 giây cung, tương đương khoảng 10,4 năm ánh sáng. Giá trị hiện đại là 11,4.

Lần đầu tiên nhân loại có một con số thật cho khoảng cách tới một ngôi sao. Vệ tinh Gaia ngày nay dùng đúng phương pháp đó, chỉ chính xác hơn: nó đã đo thị sai của gần hai tỉ ngôi sao.