Sơn Án (tiếng Latinh: Mensa) là chòm sao xếp thứ 75 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 153,484 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Lacaille đặt theo Núi Bàn ở Cape Town, nơi ông dựng đài quan sát. Đây là chòm sao duy nhất mang tên một địa danh có thật trên Trái Đất.
Chòm này do Nicolas-Louis de Lacaille lập trong chuyến khảo sát bầu trời phương nam tại Mũi Hảo Vọng, thập niên 1750. Sở hữu cách của nó là Mensae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Mensae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Men.
Vị trí trên bầu trời
Sơn Án nằm ở góc phần tư thứ nhất nam bán thiên cầu (SQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 4°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 1, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Không thấy được từ Việt Nam, và ngay cả ở nam bán cầu nó cũng gần như vô hình: không có ngôi sao nào sáng hơn cấp 5. Trên bầu trời, đám mây Magellan phủ lên nó đúng như mây phủ đỉnh Núi Bàn.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là α Mensae, cấp sao biểu kiến 5,09. Các sao đáng chú ý khác: γ Men (5,19), β Men (5,31) — chòm sao mờ nhất trong 88 chòm.
Thiên thể đáng xem
phần rìa Đám Mây Magellan Lớn nằm trong ranh giới chòm
Điều đáng nhớ nhất
Alpha Mensae là ngôi sao giống Mặt Trời cách chỉ 33 năm ánh sáng, và là ngôi sao sáng nhất của chòm sao mờ nhất — một danh hiệu vừa buồn cười vừa đúng nghĩa đen.