Củ Xích (tiếng Latinh: Norma) là chòm sao xếp thứ 74 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 165,290 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Cái thước vuông của thợ mộc. Lacaille ban đầu ghép nó với cái ê-ke thành "Norma et Regula". Nó nằm trong một khúc rất dày của Ngân Hà nên đầy sao mờ.
Chòm này do Nicolas-Louis de Lacaille lập trong chuyến khảo sát bầu trời phương nam tại Mũi Hảo Vọng, thập niên 1750. Sở hữu cách của nó là Normae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Normae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Nor.
Vị trí trên bầu trời
Củ Xích nằm ở góc phần tư thứ ba nam bán thiên cầu (SQ3), nhìn thấy được từ các vĩ độ 30°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 7, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Không có sao sáng hơn cấp 4, nhưng vùng trời này giàu cụm sao vì nằm trên mặt phẳng thiên hà. Quét ống nhòm qua đây từ nam bán cầu là một trải nghiệm đáng nhớ.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là γ2 Normae, cấp sao biểu kiến 4,02. Các sao đáng chú ý khác: ε Nor, ι1 Nor.
Thiên thể đáng xem
NGC 6087 (cụm sao mở có sao Cepheid S Normae), Siêu Cụm Norma "Đại Hấp Dẫn Tử"
Điều đáng nhớ nhất
Ẩn sau bụi Ngân Hà theo hướng chòm này là "Đại Hấp Dẫn Tử" — một tập trung khối lượng khổng lồ đang kéo cả Ngân Hà lẫn hàng nghìn thiên hà lân cận về phía nó với tốc độ hơn 600 km/s. Ta không nhìn thẳng vào nó được, chỉ đo được lực kéo.