Đại Khuyển (tiếng Latinh: Canis Major) là chòm sao xếp thứ 43 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 380,118 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Con chó săn lớn của Orion, mãi đuổi theo chòm Thiên Thố dưới chân người thợ săn. Người Ai Cập cổ theo dõi ngày Sirius mọc trở lại trước bình minh để biết sông Nile sắp lũ — cả một nền nông nghiệp dựa vào một ngôi sao.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Canis Majoris — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Canis Majoris. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là CMa.
Vị trí trên bầu trời
Đại Khuyển nằm ở góc phần tư thứ hai nam bán thiên cầu (SQ2), nhìn thấy được từ các vĩ độ 60°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 2, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Sirius là ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm, không thể nhầm. Cứ kéo dài ba sao thắt lưng Orion về phía đông nam là gặp. Ở gần chân trời, Sirius nhấp nháy đổi màu dữ dội — đó là khí quyển, không phải bản thân ngôi sao.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Sirius (α CMa), cấp sao biểu kiến -1,46. Các sao đáng chú ý khác: Adhara (ε CMa, 1,50), Wezen (δ CMa), Mirzam (β CMa), VY CMa — một trong những sao lớn nhất được biết.
Thiên thể đáng xem
M41 (cụm sao mở, thấy được bằng mắt thường trong trời tối), NGC 2359 "Mũ Thor"
Điều đáng nhớ nhất
Sirius là hệ đôi: bạn đồng hành Sirius B là một sao lùn trắng nặng gần bằng Mặt Trời nhưng bé cỡ Trái Đất. Nó được tiên đoán từ dao động quỹ đạo trước khi được nhìn thấy — một trong những chiến thắng sớm của cơ học thiên thể.