Vũ Tiên (tiếng Latinh: Hercules) là chòm sao xếp thứ 5 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 1.225,148 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm lớn nhất bầu trời.
Tên gọi và nguồn gốc
Người anh hùng của mười hai kỳ công. Trên bản đồ cổ ông được vẽ quỳ một gối, tay cầm chuỳ, chân đạp lên đầu con rồng Draco — đúng cảnh kết thúc kỳ công vườn táo vàng.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Herculis — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Herculis. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Her.
Vị trí trên bầu trời
Vũ Tiên nằm ở góc phần tư thứ ba bắc bán thiên cầu (NQ3), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 50°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 7, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Mốc quan trọng là "Hòn Đá Tảng" — hình thang bốn sao ở thân Hercules. M13 nằm trên cạnh phía tây của hình thang, cách khoảng một phần ba từ η xuống ζ. Ống nhòm thấy nó như một quả bông mờ; kính 150mm trở lên bắt đầu tách được sao rìa.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Kornephoros (β Her), cấp sao biểu kiến 2,78. Các sao đáng chú ý khác: Rasalgethi (α Her — sao đôi màu cam và lục lam), ζ Her, Mu Her.
Thiên thể đáng xem
M13 "Cụm Sao Cầu Lớn Hercules", M92, Abell 39
Điều đáng nhớ nhất
Năm 1974, thông điệp Arecibo — bức điện radio đầu tiên cố ý gửi cho nền văn minh ngoài Trái Đất — được phát về hướng M13. Nó sẽ tới nơi sau khoảng 25.000 năm, lúc đó cụm sao đã dịch khỏi vị trí cũ. Bức điện thực chất là một tuyên ngôn dành cho loài người hơn là một cuộc gọi.