Thiên Bình (tiếng Latinh: Libra) là chòm sao xếp thứ 29 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 538,052 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.

Tên gọi và nguồn gốc

Cái cân — chòm hoàng đạo duy nhất là đồ vật, không phải người hay thú. Trước đó người Hy Lạp coi vùng này là càng của Bọ Cạp, và tên hai ngôi sao chính vẫn giữ nghĩa "càng phía bắc" và "càng phía nam" trong tiếng Ả Rập.

Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Librae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Librae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Lib.

Vị trí trên bầu trời

Thiên Bình nằm ở góc phần tư thứ ba nam bán thiên cầu (SQ3), nhìn thấy được từ các vĩ độ 65°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 6, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.

Hình bốn sao tạo thành một cái diều lệch, nằm giữa Thất Nữ và Bọ Cạp. Alpha Librae là bài tập tách sao đôi bằng mắt thường tốt cho người mới: hai thành phần cách nhau 231 giây cung.

Các ngôi sao chính

Ngôi sao sáng nhất của chòm là Zubeneschamali (β Lib), cấp sao biểu kiến 2,61. Các sao đáng chú ý khác: Zubenelgenubi (α Lib — sao đôi rộng, tách được bằng mắt thường tốt), Brachium (σ Lib).

Thiên thể đáng xem

NGC 5897 (cụm sao cầu thưa), Gliese 581 — hệ hành tinh từng gây tranh cãi

Điều đáng nhớ nhất

Zubeneschamali được nhiều người quan sát mô tả là có sắc lục nhạt — điều gần như không xảy ra với các ngôi sao, vì phổ liên tục không cho mắt cảm nhận màu lục. Chưa ai giải thích dứt điểm được, và nó vẫn là một trong những tranh cãi cũ kỹ dễ thương nhất của thiên văn quan sát.