Nam Ngư (tiếng Latinh: Piscis Austrinus) là chòm sao xếp thứ 60 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 245,375 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Con cá lớn đang uống dòng nước từ bình của Bảo Bình đổ xuống — trong bản đồ cổ, hai chòm này được vẽ nối liền bằng dòng nước ấy. Hai con cá của chòm Song Ngư được coi là con của nó.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Piscis Austrini — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Piscis Austrini. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là PsA.
Vị trí trên bầu trời
Nam Ngư nằm ở góc phần tư thứ tư nam bán thiên cầu (SQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 55°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 10, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Fomalhaut nổi bật vì nó là ngôi sao sáng duy nhất trong một vùng trời rộng gần như trống, nên có biệt danh "Ngôi Sao Cô Độc Mùa Thu". Từ Việt Nam nó lên khá cao phía nam vào tháng 9–11.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Fomalhaut (α PsA), cấp sao biểu kiến 1,16. Các sao đáng chú ý khác: ε PsA (4,17), δ PsA — phần còn lại đều mờ.
Thiên thể đáng xem
NGC 7314, vài thiên hà mờ
Điều đáng nhớ nhất
Fomalhaut có một vành bụi sắc nét bao quanh, và năm 2008 kính Hubble công bố ảnh một vật thể chuyển động bên trong vành — được đặt tên Fomalhaut b, "hành tinh ngoài hệ đầu tiên được chụp ảnh trong ánh sáng khả kiến". Quan sát sau này cho thấy nhiều khả năng đó là đám bụi còn lại của một vụ va chạm giữa hai tiểu hành tinh, chứ không phải một hành tinh.