Bảo Bình (tiếng Latinh: Aquarius) là chòm sao xếp thứ 10 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 979,854 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm lớn nhất bầu trời.

Tên gọi và nguồn gốc

Bảo Bình là người mang nước, trong thần thoại Hy Lạp thường được đồng nhất với Ganymede — chàng trai đẹp nhất trần gian bị đại bàng của Zeus bắt lên đỉnh Olympus làm người rót rượu cho các vị thần. Vùng trời quanh đây toàn hình ảnh nước: Bảo Bình, Nam Ngư, Kình Ngư, Ba Giang — người xưa gọi là "Biển".

Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Aquarii — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Aquarii. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Aqr.

Vị trí trên bầu trời

Bảo Bình nằm ở góc phần tư thứ tư nam bán thiên cầu (SQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 65°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 10, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.

Bảo Bình mờ hơn tiếng tăm của nó rất nhiều: không có sao nào sáng hơn cấp 2,9. Mốc dễ nhất là cụm "chiếc bình" — bốn sao hình chữ Y nhỏ quanh ζ Aqr. Tìm Nam Ngư với ngôi sao sáng Fomalhaut trước, rồi ngước lên trên.

Các ngôi sao chính

Ngôi sao sáng nhất của chòm là Sadalsuud (β Aqr), cấp sao biểu kiến 2,90. Các sao đáng chú ý khác: Sadalmelik (α Aqr, 2,94), Skat (δ Aqr, 3,27).

Thiên thể đáng xem

M2 và M72 (cụm sao cầu), M73, NGC 7009 "Tinh Vân Sao Thổ", NGC 7293 "Tinh Vân Xoắn Ốc"

Điều đáng nhớ nhất

Tinh Vân Xoắn Ốc NGC 7293 là tinh vân hành tinh gần Trái Đất nhất, chỉ khoảng 650 năm ánh sáng, và rộng bằng nửa Mặt Trăng trên trời. Nhưng vì ánh sáng trải trên diện tích lớn nên nó rất mờ — cần trời thật tối và ống nhòm hơn là kính phóng đại cao.