Kim Ngưu (tiếng Latinh: Taurus) là chòm sao xếp thứ 17 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 797,249 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Zeus hoá thành con bò trắng để bắt cóc công chúa Europa. Trên trời chỉ thấy nửa trước con bò đang lao lên khỏi mặt biển. Cụm Hyades tạo thành cái đầu hình chữ V, Aldebaran là con mắt đỏ.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Tauri — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Tauri. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Tau.
Vị trí trên bầu trời
Kim Ngưu nằm ở góc phần tư thứ nhất bắc bán thiên cầu (NQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 65°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 1, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Tua Rua là cụm sao dễ nhận nhất bầu trời — hầu hết mọi người thấy sáu ngôi sao bằng mắt thường, mắt tinh thấy được chín hoặc hơn. Đừng dùng kính phóng đại cao cho nó; ống nhòm mới cho đúng cảm giác. Ở Việt Nam, Tua Rua lên cao vào các tối tháng 12–1.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Aldebaran (α Tau), cấp sao biểu kiến 0,85. Các sao đáng chú ý khác: Elnath (β Tau), ζ Tau, T Tauri — sao mẫu của lớp sao trẻ.
Thiên thể đáng xem
M45 Tua Rua (Pleiades), Hyades, M1 Tinh Vân Con Cua
Điều đáng nhớ nhất
M1 là tàn dư của siêu tân tinh năm 1054, được các nhà thiên văn Trung Quốc và Nhật ghi lại rất kỹ: một "sao khách" sáng đến mức nhìn thấy ban ngày suốt 23 ngày. Bên trong nó là một pulsar quay 30 vòng mỗi giây — mối liên hệ trực tiếp đầu tiên giữa một siêu tân tinh lịch sử và một sao neutron.