Ma Kết (tiếng Latinh: Capricornus) là chòm sao xếp thứ 40 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 413,947 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Con dê biển — nửa trên là dê, nửa dưới là đuôi cá. Hình ảnh này có từ Lưỡng Hà, gắn với thần Ea/Enki của nước và trí tuệ, rồi truyền sang Hy Lạp thành thần Pan biến nửa thân thành cá khi bỏ chạy khỏi quái vật Typhon.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Capricorni — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Capricorni. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Cap.
Vị trí trên bầu trời
Ma Kết nằm ở góc phần tư thứ tư nam bán thiên cầu (SQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 60°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 9, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Ma Kết mờ và có hình tam giác dẹt trông như một nụ cười. Tìm bằng cách đi từ Thiên Ưng xuống phía nam, hoặc lấy Nhân Mã làm mốc rồi rẽ về phía đông.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Deneb Algedi (δ Cap), cấp sao biểu kiến 2,85. Các sao đáng chú ý khác: Dabih (β Cap), Algedi (α Cap — cặp sao tách được bằng mắt thường tinh).
Thiên thể đáng xem
M30 (cụm sao cầu)
Điều đáng nhớ nhất
Chí tuyến Nam mang tên Tropic of Capricorn vì cách đây hai nghìn năm Mặt Trời ở điểm nam chí nằm trong chòm này. Nay điểm ấy đã trôi sang Nhân Mã — cái tên vẫn giữ, còn bầu trời thì đã xê dịch.