Tiên Vương (tiếng Latinh: Cepheus) là chòm sao xếp thứ 27 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 587,787 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Vua xứ Ethiopia, chồng Cassiopeia và cha Andromeda. Chính ông là người phải xích con gái vào vách đá theo lời sấm truyền — bi kịch của một người cha bị đặt vào thế không có lựa chọn nào tốt.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Cephei — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Cephei. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Cep.
Vị trí trên bầu trời
Tiên Vương nằm ở góc phần tư thứ tư bắc bán thiên cầu (NQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 10°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 11, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Hình chòm giống một ngôi nhà có mái nhọn, nằm giữa Tiên Hậu và Thiên Long. Từ Việt Nam nó rất thấp phía bắc. Mu Cephei là một trong những ngôi sao đỏ nhất nhìn được qua ống nhòm.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Alderamin (α Cep), cấp sao biểu kiến 2,51. Các sao đáng chú ý khác: Delta Cephei — sao mẫu của lớp Cepheid, Mu Cephei "Sao Lựu" đỏ rực, Errai (γ Cep).
Thiên thể đáng xem
NGC 6946 "Thiên Hà Pháo Hoa", NGC 7023 "Tinh Vân Mống Mắt", IC 1396
Điều đáng nhớ nhất
Delta Cephei cho nhân loại cây thước đo vũ trụ: chu kỳ sáng của các sao loại này tỉ lệ chặt với độ sáng thực, nên đo chu kỳ là biết khoảng cách. Henrietta Leavitt phát hiện quan hệ ấy năm 1912, và chính nó cho phép Hubble chứng minh các thiên hà nằm ngoài Ngân Hà.