Kiếm Ngư (tiếng Latinh: Dorado) là chòm sao xếp thứ 72 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 179,173 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Con cá dorado — cá nục heo — mà thuỷ thủ Hà Lan thấy đuổi theo cá chuồn ở vùng biển nhiệt đới. Chòm Phi Ngư ngay bên cạnh chính là con mồi đang chạy trốn.
Chòm này do Pieter Dirkszoon Keyser và Frederick de Houtman ghi lại trong hải trình Hà Lan sang Đông Ấn các năm 1595–1597. Sở hữu cách của nó là Doradus — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Doradus. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Dor.
Vị trí trên bầu trời
Kiếm Ngư nằm ở góc phần tư thứ nhất nam bán thiên cầu (SQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 20°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 1, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Không thấy được từ Việt Nam. Nhưng đây là một trong những vùng trời quan trọng nhất với thiên văn học vì phần lớn Đám Mây Magellan Lớn nằm trong ranh giới chòm này.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là α Doradus, cấp sao biểu kiến 3,27. Các sao đáng chú ý khác: β Dor (Cepheid sáng), γ Dor — sao mẫu của một lớp biến quang.
Thiên thể đáng xem
Đám Mây Magellan Lớn, Tinh Vân Tarantula (NGC 2070), tàn dư SN 1987A
Điều đáng nhớ nhất
Tinh Vân Tarantula là vùng tạo sao dữ dội nhất trong nhóm thiên hà địa phương — nếu nó ở khoảng cách của Tinh Vân Orion thì sẽ đổ bóng trên mặt đất. SN 1987A nổ ngay cạnh nó, là siêu tân tinh gần nhất kể từ khi có kính thiên văn.