Tiểu Mã (tiếng Latinh: Equuleus) là chòm sao xếp thứ 87 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 71,641 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm nhỏ nhất bầu trời.
Tên gọi và nguồn gốc
Chú ngựa con, có thuyết cho là Celeris — em trai của Pegasus — do thần Hermes tặng cho Castor. Chòm nhỏ đến mức thần thoại về nó cũng mờ nhạt và mâu thuẫn.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Equulei — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Equulei. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Equ.
Vị trí trên bầu trời
Tiểu Mã nằm ở góc phần tư thứ tư bắc bán thiên cầu (NQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 80°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 9, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Chòm nhỏ thứ hai trong 88 chòm, chỉ hơn Nam Thập Tự một chút, và mờ hơn nhiều. Nằm ngay cạnh Hải Đồn, phía tây Phi Mã. Tìm được nó là một bài tập kiên nhẫn hơn là một phần thưởng.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Kitalpha (α Equ), cấp sao biểu kiến 3,92. Các sao đáng chú ý khác: δ Equ (4,47), γ Equ.
Thiên thể đáng xem
không có thiên thể sáng; vài thiên hà rất mờ
Điều đáng nhớ nhất
Gamma Equulei là một sao Ap dao động nhanh: từ trường mạnh của nó khiến một số nguyên tố nổi lên bề mặt thành từng mảng, và ngôi sao rung với chu kỳ chỉ vài phút. Nghiên cứu các dao động ấy cho phép "nghe" vào bên trong ngôi sao.