Thiên Tiễn (tiếng Latinh: Sagitta) là chòm sao xếp thứ 86 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 79,932 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm nhỏ nhất bầu trời.
Tên gọi và nguồn gốc
Mũi tên. Tuỳ dị bản, đó là mũi tên Heracles bắn con đại bàng đang mổ gan Prometheus, hoặc mũi tên của Eros. Dù nhỏ, nó là một trong 48 chòm cổ điển của Ptolemy.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Sagittae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Sagittae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Sge.
Vị trí trên bầu trời
Thiên Tiễn nằm ở góc phần tư thứ tư bắc bán thiên cầu (NQ4), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 70°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 8, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Chòm nhỏ thứ ba nhưng hình rất rõ: bốn sao xếp đúng như một mũi tên có đuôi. Nằm ngay giữa Thiên Nga và Thiên Ưng, trong Ngân Hà mùa hè.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là γ Sagittae, cấp sao biểu kiến 3,47. Các sao đáng chú ý khác: δ Sge, α Sge, WZ Sagittae (tân tinh lùn tái phát).
Thiên thể đáng xem
M71 — cụm sao cầu thưa, từng bị xếp nhầm là cụm sao mở
Điều đáng nhớ nhất
M71 gây tranh cãi hàng chục năm: nó quá thưa so với cụm sao cầu điển hình, nhưng lại quá già và quá giàu sao so với cụm sao mở. Nay được xếp là cụm sao cầu nghèo kim loại — một ví dụ tốt cho việc thiên nhiên không luôn rơi gọn vào các ngăn phân loại của chúng ta.