Cái Đục (tiếng Latinh: Caelum) là chòm sao xếp thứ 81 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 124,865 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm nhỏ nhất bầu trời.
Tên gọi và nguồn gốc
Lacaille đặt tên theo cái đục của thợ khắc, ban đầu là "Caela Sculptoris" — bộ đục của nhà điêu khắc. Nó nằm cạnh chòm Ngọc Phu, cùng một bộ dụng cụ xưởng nghề mà Lacaille rải lên trời nam.
Chòm này do Nicolas-Louis de Lacaille lập trong chuyến khảo sát bầu trời phương nam tại Mũi Hảo Vọng, thập niên 1750. Sở hữu cách của nó là Caeli — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Caeli. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Cae.
Vị trí trên bầu trời
Cái Đục nằm ở góc phần tư thứ nhất nam bán thiên cầu (SQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 40°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 1, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Đây là chòm nhỏ thứ tám và gần như trống rỗng: chỉ hai sao yếu hơn cấp 4,4. Nằm giữa Ba Giang và Thiên Cáp. Thực tế người quan sát hiếm khi cố tìm nó, thường chỉ đi ngang qua khi rà từ chòm này sang chòm khác.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là α Caeli, cấp sao biểu kiến 4,44. Các sao đáng chú ý khác: β Cae (5,05), γ Cae (4,55).
Thiên thể đáng xem
gần như không có gì trong tầm kính nghiệp dư; HE0450-2958 là một quasar kỳ lạ nằm trong vùng này
Điều đáng nhớ nhất
Caelum minh hoạ rõ một điều: ranh giới 88 chòm sao ngày nay là những đa giác do IAU vạch năm 1930, phủ kín toàn bộ thiên cầu không chừa khe hở. Kể cả vùng trời gần như không có sao nào cũng phải thuộc về một chòm.