Thuyền Để (tiếng Latinh: Carina) là chòm sao xếp thứ 34 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 494,184 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Carina là phần sống thuyền của con tàu Argo — chiếc tàu Jason dùng đi tìm bộ lông cừu vàng. Lacaille thấy chòm Argo Navis cổ quá lớn nên chia làm ba: Thuyền Để, Thuyền Vĩ và Thuyền Phàm.
Chòm này do Nicolas-Louis de Lacaille lập trong chuyến khảo sát bầu trời phương nam tại Mũi Hảo Vọng, thập niên 1750. Sở hữu cách của nó là Carinae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Carinae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Car.
Vị trí trên bầu trời
Thuyền Để nằm ở góc phần tư thứ hai nam bán thiên cầu (SQ2), nhìn thấy được từ các vĩ độ 20°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 3, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Canopus là ngôi sao sáng thứ hai bầu trời. Từ Việt Nam nó mọc thấp ở chân trời nam vào các đêm mùa đông — thấy được nhưng phải có hướng nhìn thoáng. Tinh vân Carina thì cần xuống vĩ độ thấp hơn nữa mới lên đủ cao.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Canopus (α Car), cấp sao biểu kiến -0,74. Các sao đáng chú ý khác: Miaplacidus (β Car, 1,68), Avior (ε Car), Eta Carinae — sao siêu khổng lồ bất ổn.
Thiên thể đáng xem
NGC 3372 Tinh Vân Carina, NGC 2516, NGC 3532, IC 2602 "Thất Tinh Phương Nam"
Điều đáng nhớ nhất
Eta Carinae từng bùng sáng năm 1843 thành ngôi sao sáng thứ hai bầu trời rồi mờ đi, để lại Tinh Vân Homunculus hình quả tạ do chính vụ nổ ấy thổi ra. Nó nặng hơn Mặt Trời khoảng một trăm lần và là một trong những ứng viên siêu tân tinh gần nhất.